Dự án khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường: Hy vọng cho làng nghề Tràng Minh

15/10/2013

Sống trong môi trường ô nhiễm

Có mặt tại cơ sở tái chế nhựa của anh Phạm Khắc Tuyến, ở khu Thi Đua 2, ấn tượng đầu tiên là con mương nước thải trước nhà đen ngòm, nổi đầy váng xanh. Trong sân, hàng trăm bao tải chứa chai lọ nằm ngổn ngang, bên trong là khu nấu nhựa rộng chừng 15m2, 3 công nhân tay không bốc túi ni lông đưa vào máy xay. Cạnh đó là cỗ máy nấu nhựa chạy ầm ầm, mùi khét bốc lên sặc sụa. “Biết ô nhiễm, ảnh hưởng đấy nhưng “lực bất tòng tâm”- anh Phạm Khắc Tuyến, chủ cơ sở tái chế phế liệu chia sẻ. Cơ sở sản xuất của anh có 20 lao động thời vụ với mức lương 3 triệu đồng/người/tháng. Bình quân mỗi ngày gia đình xuất khoảng 3 tạ túi ni-lông và hàng chục tạ hạt nhựa nghiền. Khu vực sản xuất, khu vực sinh hoạt của gia đình anh trên cùng mặt bằng khoảng 600 m2. Trang thiết bị, phương tiện sản xuất đều thô sơ, chủ yếu bán thủ công. Điều kiện làm việc không bảo đảm, trong khi trang bị bảo hộ lao động đơn giản, với găng tay vải, găng tay cao su và khẩu trang vải. Anh Tuyến cho biết: chúng tôi làm gì có vốn để làm ăn, đầu tư máy móc hiện đại. Đến nay, máy móc hiện đại nhất tôi đầu tư được là dây chuyền sản xuất túi ni-lông có giá trị 500 triệu đồng; đây là số tiền tích cóp qua nhiều năm. Vốn liếng hạn chế là vậy, chúng tôi không có đủ điều kiện để đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại, hệ thống xử lý chất thải đạt tiêu chuẩn. Những gia đình gặp hoàn cảnh như anh Tuyến không hiếm.

Anh Hoàng Văn Thương chủ cơ sở tái chế phế liệu ở tổ dân phố Thi Đua 2 cho biết: mong lắm có mặt bằng sản xuất ở khu vực tập trung, xa khu dân cư, cùng sự tư vấn, hỗ trợ đầu tư công nghệ sản xuất, nhưng chúng tôi chỉ luẩn quẩn đến miếng cơm manh áo đã quá sức rồi, điều kiện đâu để mà đầu tư đổi mới công nghệ. Nhà tôi có 700 m2, gia đình bố trí nơi ăn ở và sản xuất trên cùng mặt bằng. Môi trường sản xuất biết là bị ô nhiễm, cuộc sống gia đình ảnh hưởng. Ai cũng biết nhưng đành vậy, vì cuộc sống mà. Để không còn ô nhiễm chỉ còn cách là bỏ nghề, nhưng bỏ nghề này rồi, chúng tôi biết kiếm công việc gì để sống.

Quy trình phân loại, xử lý phế liệu sau khi thu mua được thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công
Quy trình phân loại, xử lý phế liệu sau khi thu mua được thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công

Đẩy nhanh tiến độ lập đề án

Việc đầu tư cải thiện môi trường làng nghề Tràng Minh càng cấp thiết khi nguồn nước thải của khu vực Tràng Minh có ảnh hưởng trực tiếp nguồn nước sông Đa Độ, một trong 3 nguồn nước ngọt quan trọng của thành phố. Quy trình phân loại, xử lý tái chế phế liệu sau khi thu mua của các hộ dân được thực hiện ngay trong khuôn viên của các hộ dân và hoàn toàn bằng phương pháp thủ công. Phế liệu được phân loại bằng tay, còn bao bì khổ lớn bằng nhựa được giặt bằng tay trước khi đưa vào máy xay, đối với chai nhựa nhỏ thì xay nhỏ trước khi đưa vào làm sạch tại bể nước. Nước thải từ quy trình này đổ thẳng ra hệ thống thoát nước chung. Không chỉ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các hộ làm nghề mà sông còn hứng chịu toàn bộ nước thải sinh hoạt, sản xuất và cả y tế của toàn khu vực đường Trần Thành Ngọ, Trần Tất Văn. Được biết theo thiết kế thì hệ thống thoát nước này sẽ chảy từ đường Trần Tất Văn ra kênh Thi Đua ra Đò Vọ và đổ ra sông Lạch Tray. Tuy nhiên, Tràng Minh nằm ở khu vực trũng thấp cho nên nước thải ở khu vực mặt bằng cao chảy tự nhiên xuống và chảy ra sông Đa Độ. Đáng chú ý, khu vực phường Tràng Minh nằm rất gần khu vực lấy nước của Nhà máy nước cầu Nguyệt. Thực tế này đặt ra yêu cầu khẩn trương triển khai đề án.

Được biết, để thuận lợi việc lập dự án đầu tư và tiếp cận nguồn vốn, UBND thành phố có văn bản 4075/UBND-MT ngày 11-6-2013 giao UBND quận Kiến An làm chủ đầu tư dự án khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường làng nghề Tràng Minh. Quận lập dự án để trình các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định. Đến thời điểm này, đề án vẫn đang trong giai đoạn xây dựng, do nguồn kinh phí để thực hiện hạn chế. Để xây dựng đề án cần kinh phí phục vụ quan trắc đánh giá mức độ ô nhiễm, phân loại, đánh giá nguồn ô nhiễm, nhưng nguồn kinh phí phục vụ công tác này chưa đáp ứng yêu cầu. Tại cuộc họp thường kỳ đánh giá về tình hình triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường giai đoạn 2012-2015 của Bộ Tài nguyên-Môi trường ngày 6-9, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Minh Quang yêu cầu các tỉnh, thành phố cần xây dựng kế hoạch thẩm định và phê duyệt chi tiết các dự án, tiểu dự án thành phần thuộc chương trình trong 2 năm 2014, 2015 gửi Bộ tổng hợp để báo cáo Thủ tướng Chính phủ và Quốc hội xem xét, bố trí kinh phí. Trước ngày 30-6 và 30-11 hằng năm tiến hành kiểm tra, theo dõi các dự án thành phần, báo cáo kết quả thực hiện theo đúng quy định. Để khẩn trương khắc phục tình trạng ô nhiễm làng nghề Tràng Minh, kịp tiến độ của chương trình, UBND quận cần đẩy nhanh hơn tiến độ xây dựng đề án.

Phường Tràng Minh hiện có gần 100 hộ có xưởng sản xuất, tái chế phế liệu, thời kỳ cao điểm có tới 200 hộ; số hộ làm nghề thu mua phế liệu lên tới nghìn hộ; hầu như gia đình nào trong phường cũng có người tham gia công việc thu gom, tái chế. Ước tính, phường Tràng Minh sơ chế, xuất xưởng khoảng 200 - 250 tấn nhựa/tháng. Mỗi hộ tái chế nhựa thải ra môi trường từ 3 - 5m3nước thải nguy hại. Song hầu hết tất cả các hộ đều không có hệ thống xử lý nước thải, tất cả đều được đổ trực tiếp ra cống, rãnh, ao hồ chung của phường.

 

Nguyên Mai

Các tin đã đưa ngày: